 |
ISPARTA HAKKINDA
Türk mutfağı dünyanın sayılı
mutfaklarındandır. Beslenme, bir milletin yaşayış biçimini ve fiziksel yapısını
da etkiler. Buna dayanarak, mutfağın folklor açısından yeri tartışılmazdır.
Isparta yöresinde halk mutfağı çok zengin bir özellik göstermektedir. Sebze, et,
tahıl kökenli yemek çeşitlerinin yanı sıra ekmek, börek ve tatlı çeşitleri de
yöreye has bir özellikle yapılıp yenmektedir. Bunun yanında Türkiye’nin her
yanında görebileceğimiz yemekler bu yörede de vardır. Yörede haşhaş ve üzümün
yetiştirilmesi yemekleri de etkilemiştir. Önceden çiçek yağı hiç bilinmediği
için ya zeytinyağı ya da haşhaş yağı kullanılırmış. Yemeklerin, böreklerin
içinde haşhaş yağını ya da kavrulduktan sonra ezilen halini görmek mümkündür.
Pekmez de vazgeçilmez tatlı ve tatlandırıcı olarak kullanılmaktadır. İl
merkezinde yemeği evdeki kadın varsa yetişkin kızı veya gelini pişirirken, diğer
yerlerde gelinler, kızlar yazın çoğunlukla tarlaya, bahçeye gittiği için evde
kalan kimse -bu da genellikle kaynanadır- yemeği pişirme görevini yerine
getirir. Kız çocuklarına 9-10 yaşlarından itibaren her türlü ev işlerinin yanı
sıra yemek pişirmek de öğretilir. Çocuk, annesinin veya yemek pişiren kadının
yanında durup görerek yemek pişirmesini öğrenir. Bununla birlikte Kız Meslek
Liseleri'nde okuyan veya Halk Eğitim Merkezleri'nin açmış olduğu kurslara
katılan kızlar, değişik yemek yapma ve pişirme şekillerini öğrenirler. Yörede
düğün yemeklerini genellikle erkek aşçılar pişirirler. Bu kişiler yemek
pişirmesini ustalarından veya yapanların yanında görerek, tecrübe edinme yoluyla
öğrenirler. Düğün yemeklerini pişirenlerin yaşı 30 ila 60 yaş arasında
değişmektedir. Yörenin hemen hemen her yerinde yemek genelde yerde "sofra bezi"
veya "sofraltı" denilen bir örtü serilip üzerine "ayaklık", "kasnak" veya
"tabla" adı verilen bir araç konulduktan sonra "sini" üzerinde yenir. Kalabalık
ailelerde kadın ve çocuklar ayrı bir yerde yerken, küçük ailelerde kadın-erkek
ayrımı yapılmaksızın sofraya oturulur. Yemeğe başlamadan önce "besmele" çekilir.
Evin en büyüğü veya reisi kimse yemeğe önce o başlar. Su içileceği zaman "su
küçüğün, sus büyüğün" sözü ile su önce küçüklere takdim edilir. Buna riayet
edilmediği de olunmaktadır. Yemekler bir tabaktan yenilir. Yemekler sabah
kahvaltısı, öğlen ve akşam olmak üzere üç öğünde toplanmaktadır. Sabah
kahvaltısı geç yapıldığında öğlen yemeğinin yenilmediği görülür. Yemekler
köylerde genellikle avluda, kuzine sobalarda veya ocakta; ateş, üzerinde
pişirilir. Isparta tarım ve meyvecilik yönünden zengin ve çeşitli bir yöre
olduğu için yemek çeşitleri de oldukça fazladır. Yörede bilinen ve en çok
yapılan yemekler şu şekilde sıralanabilir. |