 |
RİZE HAKKINDA
Yöresel yiyeceklerin temelinde genellikle
mısır ve mısır unu bulunmaktadır. Bunun böyle olması da tabiidir. Eskiden
anbarda mısır oldu mu korkacak bir şey yoktu. Evde her zaman ekmek varsa yiyecek
de var demekti. Mısır ekmeği pişirmenin iki safhası bulunmaktadır. Bir; ekmeğin
piş irileceği plekiyi bu işe hazırlamak, ikincisi de ekmek hamurunu yoğurmak.
Plekiler üç kiloluktan altı kiloluğa kadar küçükten büyüiğe doğru sıralanır.
Diyelimki üç kiloluk plekide ekmek yapmaya karar verdik: Tok bir ateş yakar,
ateşin iki yanına demir ayakları koyarız, plekiyi ağzı aşağı olarak bu
demirleıin üzerine yerleştiririz. Ateş plekiyi iyice kızdırırken bol köz ve kül
de bırakır. Bu arada ekmek hamurunu sıcak su ile yoğurmak için yanan ateşin
kenarına bir güğüm su konur. Pleki ateşin Üzerinde pişedursun, biz diğer yandan
ekmek hamurunu hazırlarız. En eskilerde ekmek teknesi ağaçtandı ve çekme olarak
yapılırdı. Anbardan üç kiloluk un alarak ekmek teknesine elekleıiz. Tuz kalın
olduğundan bir kapa konur ve sıcak su ile temizlendikten sonra eritilerek
teknedeki unun ortasına dökülür, yeteri kadar da el yakan sıcak su ilave edilir
ve hamur iyice yoğrulur. Bu arada sıcak su eli yakar ve hamur parmaklara
yapışır. Bunun için hamuru yoğuran kadın, yanında bir sahanla bir miktar soğuk
su alır ve zaman zaman elini bu soğuk suya batırarak ve parmaklardan
temizliyerek işini tamamlar. Yoğurma işi bitince hamur yuvarlak hale getirilir
ve tekneye konan bir tutam un üzerine gezdiriliı. Bu unlar hamunın plekiye yapış
masım önler. Ekmek hamuruna bir miktar şeker, bir miktar balli lobya unu, bir
miktar zeytinyağı koymak ekmeğe tad verir. Süt ve yumurta da konabilir. Hamur
tarif edildiği gibi yoğrulduktan sonra sıra pişirmeye gelmiştir. Şimdi de
ekmeğin pişiıilmesini görelim. Pleki, iyice piştiğine emin olunduktan sonra
(Pişmiş plekinin üzerine bırakılan bir damla su hemen buharlaş ir) bir kukari ve
bir parça paçavra yardımıyla ateş in üzerinden alınır ve yana çekilir.
Hazırlanan hamur sıcak olan plekiye yerleştirilir ve çevirme ekmek yapilacaksa
pleki paçavra ile dildendirilir, içindeki hamur elin ayasına alınarak plekiye
ters konur. Böylece yapışmayı önleyen un da görevini yapmıştır. Ateşteki közler
ve küller kenara çekilerek pleki, alttan da kızmış olan ocak taşının üzerine
sürülür ve üzeri bir sacla kapatılarak, sac üzerine hafif bir ateş yakilır.
Aıtan küller ve közlerle plekinin çevresi çepeçevıe sanlır. Böylece plekideki
ekmek alttan, üstten ve yanlardan yavaş yavaş pişer. Üstten kızarmışsa pişmiş
demektir. Iyi bir usta, ateşi ustalikla yakarak olduğu gib bırakır ve ekmeğin
pişip pişmediğini kontrol etmeye gerek görmez. Sıcak ekmek, tereyağı ve minci
ile katık edilince bir hoş olur. Aclığı fevkalade giderir ve başka bir şey
istemez. |
|
|
|
|
|
|
|